De energiemarkt is in beweging. Netbeheerders en toezichthouders sturen aan op meer prijsprikkels voor piekverbruik, en dat betekent dat bedrijven en instellingen zich moeten voorbereiden op een nieuwe realiteit: betalen op basis van piekbelasting. Waar je nu nog betaalt voor je gereserveerde capaciteit (aansluitwaarde), ga je straks steeds vaker afrekenen op basis van je daadwerkelijke pieken.
In deze blog leggen we uit wat er verandert, wanneer je dit kunt verwachten en hoe je je nu al voorbereidt met de juiste meetdata en een slimme meetstructuur.
1. Wat is piekbelasting – en waarom wordt het doorbelast?
Piekbelasting is het hoogste verbruik dat je gedurende een korte periode (bijv. een kwartier) van het net afneemt. Die pieken zorgen voor:
- Zwaardere netinfrastructuur (meer kosten voor netbeheerders)
- Congestie op drukke momenten
- Inefficiënt gebruik van capaciteit
Daarom willen netbeheerders en beleidsmakers af van het huidige model waarin iedereen betaalt op basis van een (vaak te ruime) aansluitcapaciteit. In plaats daarvan wordt gekeken naar je werkelijke piekbelasting – en dat gaat gevolgen hebben voor je netwerkkosten en mogelijk ook je meetkosten.
2. Wat verandert er precies – en wanneer?
De eerste stap is al gezet. In delen van Nederland krijgen grootverbruikers vanaf 2024/2025:
- Nieuwe tariefstructuren op basis van piekverbruik
- Pilotprojecten met capaciteitsvergoeding per kwartierwaarde
- Boetes of beperkingen bij structurele pieken in congestiegebieden
In 2026 worden deze principes waarschijnlijk breder toegepast, met steun van toezichthouder ACM. De richting is duidelijk: verbruik spreiden wordt beloond, pieken worden duurder.
3. Waarom je meetdata nu al cruciaal is
Om je piekverbruik te begrijpen – en bij te sturen – heb je goede data nodig. Helaas werken veel verouderde meetdiensten nog met maandtotalen of dagwaarden. Daarmee mis je het zicht op:
- Momenten van piekbelasting
- Het effect van schakelmomenten (bijv. opstart installaties)
- Terugleverpieken van zonnepanelen
Zonder gedetailleerde kwartierwaarden kun je je verbruik niet optimaliseren en ben je straks volledig overgeleverd aan de nieuwe tarieven.
Oplossing: Zorg voor een meetdienst die kwartierwaarden uitleest, analyseert en beschikbaar stelt in een bruikbare vorm – liefst via een online dashboard.
4. Wat kun je nu al doen om piekkosten te beperken?
Je hoeft niet te wachten op nieuwe regelgeving om er je voordeel mee te doen. Dit kun je nu al doen:
- Analyseer je meetdata: waar zitten je hoogste kwartierpieken?
- Plan grote verbruikers slim (bijv. opstarten buiten piekmomenten)
- Laat installaties gespreid aan- of uitschakelen
- Combineer meetdata met energiemanagement of slim schakelen (bijv. laadpalen)
Door actief met je verbruiksprofiel aan de slag te gaan, kun je vaak al pieken reduceren, en daarmee straks je kosten drukken.
5. Let op de impact op je meetdienst en capaciteit
Als je overstapt naar een ander verbruiksprofiel, kan dat ook invloed hebben op:
- De categorie waarin je valt (groot- of kleinverbruiker)
- De vereisten voor je meetinstallatie (slimmer, sneller, uitgebreider)
- De tarieven van je meetdienst (frequentere uitlezing = mogelijk hogere kosten)
Laat je meetstructuur dus meebewegen met je verbruiksstrategie – anders loop je alsnog tegen onnodige kosten aan.
Conclusie
De toekomst van netwerkkosten draait om pieken. Wie z’n verbruik kan spreiden en sturen, is goedkoper uit. Maar zonder goede meetdata ben je kansloos. Zorg dus nú al voor inzicht, en stem je meetdienst af op wat er komen gaat.
Upload je nota en wij checken of jouw meetstructuur al piek-klaar is – of dat je nu al risico loopt op onnodige kosten. Met onze analyse zie je waar je staat én hoe je grip krijgt op een toekomst waarin pieken steeds duurder worden.